
Nazwa kontynentu wyjaśniana jest w różny sposób. Prawdopodobnie pochodzi od greckiego słowa as i os (asios lei mon), oznaczającego muł rzeczny, jaki pokrywał dna dolin rzek: Hermos, Kajstros i Meander w starożytnej Lidii, bogatej krainie leżącej w zachodniej części dzisiejszej Azji Mniejszej. Po podboju Lidii przez Persów (546 p.n.e.) Azją nazwano całą zachodnią część dzisiejszej Azji Mniejszej, a z czasem coraz większe obszary kontynentu. W czasach podróży Marco Polo nazwę Azja odnoszono do terytoriów rozciągających się coraz dalej na wschód, aż do Oceanu Spokojnego, chociaż północna część ogromnego lądu długo jeszcze miała nie być poznana.

Azja jest największym kontynentem Ziemi i najbardziej zróżnicowanym pod względem przyrodniczym, z bardzo wyraźną strefowością geograficzną. Budowa geologiczna tego ogromnego lądu jest wyjątkowo skomplikowana i wciąż słabo poznana (wyjątkiem są obszary występowania surowców mineralnych). W Azji znajdują się najwyższe góry na Ziemi (Himalaje, Karakorum), najgłębsza depresja (rów Morza Martwego) i najgłębsza kryptodepresja (dno jeziora Bajkał). Ze względu na ogromną rozciągłość południkową wyróżnia się w Azji wszystkie strefy klimatyczne i większość typów klimatu kuli ziemskiej (od klimatów polarnych po równikowe, wraz z ich odmianami morskimi, kontynentalnymi i monsunowymi i górskimi), a także większość występujących na Ziemi formacji roślinnych.